Human Perception Philosophy.
We zien niet allemaal dezelfde werkelijkheid.
Bojana Duovski onderzoekt hoe we waarnemen, en hoe dat bepaalt wat we mogelijk achten. Samen maakten we van haar filosofie een website die je ervaart in plaats van leest.
Ik ontwierp en bouwde hem: een reis die begint in het donker en eindigt in daglicht.
- Opdrachtgever
- Bojana Duovski
- Wat ik deed
- Conceptontwikkeling
- Interactieontwerp
- Visuele richting
- Technische realisatie en testen
- Talen
- Engels, Nederlands en Montenegrijns

De opdracht
Een filosofie die je moet ervaren
Uitleggen was niet genoeg.
Bojana werkt met spanningsvelden, zoals bestuurskamers en wijken, beleid en aanwezigheid, en labels en menselijk potentieel. Haar boodschap: wat we zien, wordt bepaald door wat we al aannemen.
Een gewone website met tekst en knoppen zou daar het tegenovergestelde van doen. De bezoeker moest het verschil zelf voelen, in het Engels, Nederlands en Montenegrijns.
Het proces
Het concept
Waarneming als interface.
Je cursor is een zacht licht. Pas waar je aandacht geeft, wordt de tekst leesbaar, en woorden als geschiedenis, cultuur en aannames verschijnen pas onder je licht. Daarna blijven ze staan. Je kunt de site dus niet lezen zonder er aanwezig te zijn, precies waar Bojana's werk over gaat.
De hele reis is één doorlopend landschap dat horizontaal beweegt. Geen losse pagina's, wel een lijn die meegaat en een spoor onderaan, zodat je altijd weet waar je bent.
Aandacht maakt het zichtbaar
We kijken nooit vanuit het niets. Aandacht maakt zichtbaar wat anders onzichtbaar blijft.
Beweeg over het vlak: het licht volgt je.
Licht, donker en natuur
Van nacht naar daglicht.
De achtergrond gaat van nacht, via stilte en een warme gloed, naar daglicht. Het licht van je cursor wordt onderweg groter en het donker zachter, tot je het niet meer nodig hebt.
Over alles heen beweegt één atmosfeer: mist die drijft, stof dat op je cursor reageert en vonken die opstijgen. En één lijn die zich tekent terwijl je beweegt, en onderweg vertakt tot een netwerk van gedachten die bij elkaar komen.
- Opening
- Daglicht
Adem en gezichtsbedrog
Niet uitleggen, laten ervaren.
Op een paar momenten doet de site wat Bojana beschrijft. Je merkt het pas als het al gebeurd is.
De grootste blinde vlek van een systeem kan de manier zijn waarop het kijkt.
Ademruimte
Een ring pulseert langzaam: adem in, houd vast, adem uit, rust. Elf seconden, één echte ademhaling.
Gezichtsbedrog
Een rij punten wijst één kant op. Kijk opnieuw en dezelfde punten wijzen de andere kant op. ‘Je eerste interpretatie was niet fout. Ze was onvolledig.’
Spanningsvelden
Elk spanningsveld een eigen interactie.
Drie ervan kregen een plek in de reis. Ik gaf ze elk een eigen interactie, zodat ze niet als dezelfde hoofdstukken voelen.
- BESTUURSKAMERSWIJKEN
Bestuurskamers en wijken
Twee werelden naast elkaar: een strak raster en losse, organische punten. Terwijl je beweegt, trekken er lijnen tussen.
Presentie is altijd de eerste interventie.
Beleid en presentie
Een raster van beleid lost op en wordt warmer waar je bent. Daarbij één zin: presentie is altijd de eerste interventie.
- Lastigeen oordeelRisicojongereeen voorspellingLaagopgeleideen classificatieNieuwkomereen identiteitOnderpresteerdereen uitkomstDossiernummereen administratieve reductie
Labels, dan mogelijkheid
Labels als ‘risicojongere’ en ‘dossiernummer’ drijven weg. Wat overblijft, opent zich in lijnen die vertakken.
Bouwen, testen, herschrijven
Versie na versie.
Een verhaal, geen expositie
De eerste versie voelde als een rij scènes. Daarom herschreven we de volgorde tot een betoog dat je ervaart: van gedachte naar ervaring, naar Bojana zelf, haar filosofie en de praktijk.
Niet alles tegelijk
We lieten meer ruimte tussen de momenten. De naam Human Perception Philosophy valt pas halverwege, als conclusie, en ‘vijf bewegingen’ werd ‘de beweging’. Het moest geen stappenplan worden.
Testen, en nog eens testen
Elke ronde loste iets op: tekst die over elkaar viel, een lichtcursor die niet overal werkte, taalknoppen die nog niets deden. Ook op een telefoon moest de reis blijven werken.
Drie talen
Alle teksten kwamen in het Engels, Nederlands en Montenegrijns. Elke taal heeft een andere lengte, dus geen enkele regel mocht vastliggen.
De uitkomst
De site zelf
Scroll, en de reis ontvouwt zich.
Opnames van de echte site, in het Nederlands. Verticaal scrollen beweegt het verhaal horizontaal.